2021-ci ildə 48 kq-da Rusiya çempionu olmuşdu. Daha sonra onun milliyyətcə azərbaycanlı olduğu müəyyənləşdi. Dərhal Azərbaycan Cüdo Federasiyası onun doğma Azərbaycan adından çıxış etməsi üçün hərəkətə keçdi. Artıq o, millimizdədir. Söhbət ötən ay Xorvatiyanın paytaxtı Zaqrebdə yeniyetmələr arasında dünya çempionu olan Xədicə Qədəşovadan gedir. O Qədəşova ki, hazırda dünya çempionu olan yeganə qız/qadın cüdoçumuzdur.
Prosport.Az bu dəfə onu Azərbaycana tapıb gətirmiş beynəlxalq dərəcəli cüdo hakimi Nazim Umbayevdən müsahibə götürüb:
– Xədicə Qədəşovanı necə Rusiyadan tapdınız? Bunun tarixçəsini bizə danışardınız...
– Mən istər hakim, istərsə də məşqçi kimi xarici ölkələrdə çox olmuşam. Genetikamızdan irəli gələrək bizdə kişi cüdosunda ağır çəki dərəcələrində və qadın cüdosunda idmançı tapmaq çətin məsələdir. Legionerin Azərbaycana gəlməsinin tərəfdarı deyiləm. Amma azərbaycanlı balaları olanda onları milliyə cəlb etməyin marağında olmuşam. Rusiyada əslən Sumqayıtdan olan azərbaycanlı məşqçi Elçin var. Səhv etmirəmsə, yeniyetmələr arasında Avropa çempionatı vaxtı idi. Onda bilirdim ki, belə bir qız var. Elçin müəllimin də bu məsələdə vasitəçiliyi böyük olub. Onun vasitəsilə Xədicənin atası ilə qızının Azərbaycana gətirilməsini danışdıq. Cüdo Federasiyası da bu məsələdə bizə etimad göstərdi. Qızın valideyni də razılıq verdi və beləcə onu Azərbaycana gətirdik.
– Ötən ay Xədicə Qədəşovadan müsahibə götürmüşdük (müsahibəni buradan oxu). Onadək idmançının soyadı və rus dilində danışması çox insanda Xədicənin digər millətin nümayəndəsi olması şübhəsi yaradırdı...
– Xədicə Saratovda doğulsa da, əsli-nəsli dağlıdır. Atası Xızıdan, anası Göyçaydandır. Ona görə də "qədeş" soyadını götürüblər (gülür).
– Qızları millimizə cəlb olunduğundan, valideynləri də burada yaşayır?
– Xeyr, valideynləri hazırda da Saratovda yaşayır. Sadəcə olaraq, onun nənəsi, bibisi Azərbaycandadır, onlar qıza nəzarət edir.
– 17 yaşlı Xədicə yeniyetmələr arasında qitə 3-cüsü olduqdan sonra Avropa Gənclərin Olimpiya Festivalında (EYOF) və dünya çempionatında qalib oldu. Hazırda dünya çempionu olan yeganə qız cüdoçumuz ünvanına sahibdir. Onun "başından yuxarı tullanacağı"nı gözləyirdinizmi?
– Onun nəticə verəcəyinə, Avropa çempionatı və EYOF-da medal qazanacağına inanırdım. Sadəcə, dünya çempionu olacağını təsəvvür etmirdim. Çünki dünya çempionatı Asiya, yapon məktəbi nümayəndələrinin də qatıldığı yarışdır. Ona görə də dünya çempionu olması böyük nailiyyətdir. Ancaq deməliyəm ki, bu qızda dünya çempionu olmaq üçün özəllik vardı, digər yaşıdlarından mübarizliyi ilə seçilirdi.
– Sizdə milliyə istedadlı cüdoçu bəxş etmək təcrübəsi daha əvvəl də olmuşdu?
– Xədicədən əvvəl Ukraynanın paytaxtı Kiyevdən Rüfət Məmmədovu gətirmişəm. O, Azərbaycan çempionu olub, U-23 Avropa çempionatının gümüş medalını qazanıb, 2 dəfə yeniyetmələr arasında Avropa Kubokunun bürünc medalına yiyələnib. Lakin 2 ildir ki, güləşmir. Çünki millidə rəqabətə tab gətirmədi. Onun çıxış etdiyi 73 kq çəki dərəcəsində onda Rüstəm Orucov, Hidayət Heydərov, Telman Vəliyev, Nurlan Osmanov, Rəşad Məmmədəliyev vardı. Ona görə də o çəkildi kənara.
– Hazırda da millimiz üçün əslən azərbaycanlı olan cüdoçuların cəlb edilməsi üçün çalışırsınız?
– Bəli. Hazırda 2 qız idmançı ilə maraqlanıram. Onlardan biri Saratovdan, digəri Lipetsk şəhərindəndir. Hər ikisi gəncdir, Rusiya 3-cüsü olublar. Onlarla da danışıqlar gedir. Dəqiqləşdirdikdən sonra federasiyaya bu barədə məlumat verəcəyəm. Federasiya "ok" versə, onları da millimiz üçün gətirəcəyəm.
– Siz bu idmançıları millimizə cəlb edəndə, Rusiya tərəfindən hər hansısa narazılıq olmur?
– Təbii ki, narazılıq olur. Kim istəyər ki, yetişdirdiyi, pul buraxdığı idmançını başqa ölkəyə buraxsın. Ancaq bu adamın azərbaycanlı olduğunu göstərib Beynəlxalq Cüdo Federasiyasına müraciət edəndə, bu baxımdan asan olur. O zaman problem yaşanmır. Əsas idmançının və ya valideynlərinin razılığıdır.
Səbuhi Musa
